Met mijn bezoek aan de 55ste editie van kunstroute Open Stal in Oldeberkoop als geestelijke bagage reisde ik naar Büdelsdorf om te zien wat de Israëlische kunstenaar Ronen Sharabani dit jaar laat zien tijdens de reusachtige tentoonstelling NordArt. Als publieksfavoriet van 2025 was hij opnieuw gevraagd zijn werk te tonen in de voormalige ijzergieterij.

Ik trof het achterin aan, op een muur: opnieuw een video-installatie. Ditmaal figureerde er een jonge vrouw in de video, in meerdere frames naast elkaar. Ze speelde, ze danste. Ze leek haar ruimte te bevechten en te beheersen.

Anders dan in Within Borders, dat ik tijdens Open Stal had gezien, was in het nieuwe werk een herkenbaar decor te zien. De frames bleken bij nader inzien draaiende panelen van beton te zijn. Ze vormden een muur die open en dicht ging, en daarachter stonden huizen zoals die op de Westelijke Jordaanoever staan. Denk ik, want ik ben daar nooit geweest. Ik ken het alleen uit de journaals wanneer wordt verteld over de muur die de Israëlische regering heeft neergezet.

De video-installatie bleek Checkpoint te heten. Mede daardoor moest ik denken aan een documentaire van Louis Theroux, The Settlers, waarin is te zien hoe Palestijnen door zo’n muur soms wel twee tot drie uur langer moeten reizen om op hun werk te komen. Ik moest denken aan mijn ergernis tijdens de autorit naar Büdelsdorf, die tergend lang duurde omdat er bij Bremen en Hamburg niet aan de weg wordt gewerkt. Tijd die nooit meer terugkomt.

Het meisje in de video leek het naar haar zin te hebben. Ze danste, ze sprong, ze duwde zichzelf weg wanneer twee frames zo waren gemonteerd dat zoiets kon – als iemand begrijpt wat ik bedoel. Ze droeg een smetteloos witte jurk. Ze ging volledig haar gang. Op een gegeven moment vlogen de huizen achter de muur door de lucht, op dezelfde manier zoals de stoelen in Oldeberkoop door de lucht waren gevlogen.

Niemand controleerde het meisje, niemand hield haar tegen. Niemand beschermde haar, zou je ook kunnen zeggen. Misschien was dat niet nodig, want de vallende huizen leken haar niet te deren. Misschien wel het meest opmerkelijke moment in de video was dat het meisje in het wit en buiging maakte voor de muur. Alsof ze een ode bracht aan de scheiding en schande die door de Israëlische regering in Israël is veroorzaakt.

Ik moet bekennen dat ik ook deze video-installatie van Ronen Sharabani zeer knap gemaakt vond, zowel technisch als esthetisch, en niet in de laatste plaats omdat ik er als kijker verschillende kanten mee op kan. Lang leve de meerduidigheid in tijden van polarisatie. Ik kan zowel vóór zijn als tegen. Ik kan, als ik wil, mijn schouders ophalen en doorlopen naar een volgend kunstwerk. Op NordArt 2026 hangen en staan er genoeg.

Maar ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat Ronen Sharabani checkpounts niet zo’n probleem vindt. Anders had hij zich wel duidelijker uitgesproken over wat zich voor en achter de muren in Israël afspeelt.