Begin juli ontving ik een mail van de Israëlische ambassade:

‘I would like to invite you to a special event featuring Israeli artist Ronen Sharabani during the Open Stal contemporary arts festival. The Embassy of Israel is hosting an artist talk at the installation, as part of the 55th anniversary of the Open Stal Festival in Oldeberkoop. A bus (round trip) from Amsterdam will be provided.’

Ik ging er niet op in. Twee weken later ontving ik een mail van Open Stal:

‘De Israëlische kunstenaar Ronen Sharabani heeft een site‑specific videoinstallatie gemaakt die de hele ruimte van 20 bij 50 meter onderdompelt in zijn beeldtaal. Vorig jaar was hij de populairste kunstenaar op NordArt in Duitsland en wij hebben de primeur om zijn werk in Nederland te tonen. Wij willen graag aandacht voor dit prachtige werk en voor Open Stal in zijn algemeenheid natuurlijk.’

Daar ging ik wél op in.

In de voormalige CAV‑fabriek aan de Heerenveenseweg in Oldeberkoop trof ik een video-installatie aan, getiteld Within Borders. Op een aantal schermen was te zien hoe een man, vermeerderd in de video, het kinderspel stoelendans speelde. Op andere schermen was te zien hoe stoelen door het zand werden getrokken. Het zag er prachtig uit, maar wat moest ik ervan denken? Waar ging het over?

Ik besloot het een bezoeker te vragen. Die kwam met een verrassende reactie. “Ik krijg hier het gevoel dat ik de wereld weer snap”, sprak ze. “We lopen elke dag te rommelen. We zijn elke dag bezig met nutteloze dingen die steeds weer terugkomen. De man in de video’s heeft gewoon heel veel zin in het leven. Hij lééft.”

Ik op mijn beurt had het moeilijker. Ik dacht een man te zien die naar zijn plek zocht. Een rusteloze man, die overal ging zitten waar hij wilde gaan zitten. Niemand die hem tegenhield. Ik zag stoelen komen en gaan. Er waren er voldoende. In sommige video’s vielen ze zelfs uit de lucht.

En omdat Ronen Sharabani een Israëlische kunstenaar is, dacht ik ook aan wat er in Israël gaande is: hoe de regering daar grenzen overschrijdt en land inpikt — van Palestijnen, van mensen in Libanon. Ik besloot de kunstenaar op te bellen en te vragen hoe het voor een kunstenaar in Israël is om geconfronteerd te worden met de gevolgen van besluiten door de regering.

“Zodra ik ergens een werk presenteer, verandert het van betekenis”, vertelde Sharabani vanuit zijn woonplaats Tel Aviv. “De plek waar het wordt getoond, de mensen die het bekijken en de tijd waarin dat gebeurt, beïnvloeden allemaal hoe het wordt gelezen. Maar inderdaad, zodra mensen horen dat ik Israëliër ben, komt politiek direct ter sprake.”

Ik vertelde hem over de culturele boycot die door delen van de cultuursector in Nederland is ingesteld tegen kunstenaars en kunstinstellingen die banden onderhouden met de regering van Benjamin Netanyahu. Ik vroeg hem hoe ik moest kijken naar het gegeven dat het tonen van zijn kunst in Nederland mede mogelijk wordt gemaakt door de Israëlische ambassade.

“Grote culturele instellingen waarderen mijn werk; tegelijkertijd zeggen ze eerlijk dat ze niet met mij kunnen samenwerken”, antwoordde hij. “Voor mij is dat jammer, omdat kunst juist een middel is om verbinding te maken. Kunst zou ons moeten helpen om op andere manieren met elkaar te communiceren en situaties beter te begrijpen.”

Dat laatste beaamde ik.

Na afloop van het gesprek, dat tot een artikel leidde in Dagblad van het Noorden en Leeuwarder Courant, exposeerde Sharabani zijn Within Borders nog een tijdje in Oldeberkoop. Van een culturele boycot merkte ik niets. Er viel blijkbaar niets te boycotten.

Toch liet het werk van Sharabani mij niet los, wat op zich duidt op goede kunst. In hoeverre is zijn werk nu wel of niet politiek, bleef ik mij afvragen. Als een Israëlische kunstenaar in deze tijd een kunstwerk Within Borders noemt, en dat werk gaat over de vraag of er een plek voor iemand, dan moet dat toch iets zeggen over hoe in deze tijd met grenzen wordt omgegaan, hoe ze worden overschreden – en of dat wel of niet verwerpelijk is.

Of had ik het weer eens bij het verkeerde eind?

(De 55ste editie van Open Stal in Oldeberkoop is inmiddels afgelopen. NordArt 2026 in Büdelsdorf is nog wel gaande, opnieuw met werk van Ronen Sharabani. Daarover morgen meer.)