In mijn vorige bijdrage trok ik een parallel tussen Into Nature ‘Haunted by Waters’ en Sonsbeek 2026 ‘Ik hoef geen tuin, ik deel een park’. Beide kunstroutes opereren in een vergelijkbaar segment, schreef ik met het vocabulair van een autoverkoper die indruk wil maken op een publiek dat niet snel onder de indruk is.

(Beide kunstroutes zitten overigens in heel verschillende prijsklassen. Voor Into Nature betaal je als bezoeker 17,50 euro. Bij Sonsbeek krijg je de catalogus voor 3 euro mee, maar meer betalen mag ook.)

Een van de aandachttrekkers van Sonsbeek 2016 is een sculptuur van een transpersoon, gemaakt door Jade Guanaro Kuriki‑Olive, alias Puppies Puppies. Into Nature heeft een vergelijkbaar verwarrend beeld: The shepherd of the butterflies of the Eelderdiep van Nils Alix‑Tabeling.

Waar Puppies Puppies heeft gekozen voor klassieke beeldhouwtechnieken, is Alix‑Tabeling voor assemblage gegaan. Zijn sculptuur – half mens, half insect – is opgebouwd uit verschillende materialen die een hybride karakter verbeelden. De kunstenaar spreekt van een rebels lichaam.

Volgens de samenstellers van Into Nature: Haunted by Waters past een dergelijk figuur heel goed bij het natuur‑ en waterbergingsgebied De Onlanden. Ik citeer:

‘Moerasgebieden worden van oudsher immers geassocieerd met moeilijk definieerbare, raadselachtige en onverklaarbare fenomenen, die vroeger al snel aan het bovennatuurlijke of het duistere werden toegeschreven. Door de tijden heen werden ‘ongewenste elementen’ vaak naar moerasgebieden verbannen door de heersende macht, of werd het moeras door onderdrukte groepen juist gebruikt als toevluchtsoord. In recente literatuur wordt het moeras daarom – en vanwege het feit dat hier de scheidslijn tussen het ene en het andere vaak niet zo duidelijk is – regelmatig queer eigenschappen toegedicht.’

Het moeras als dumplek voor queer-personen. Wat moeten we daar van denken? Als queer zou ik zeggen, dan toch liever een tuin of park. Ik wil die ‘recente literatuur’ wel eens inzien.

Blijkbaar vrezen de samenstellers van Into Nature zelf ook nattigheid, want ze sluiten de tekst over The shepherd of the butterflies af met een disclaimer: ‘Het woord ‘queer’ heeft vele – soms tegenstrijdige – betekenissen. Hier gebruiken we het om te verwijzen naar alles en iedereen die wordt buitengesloten door achterhaalde sociale normen, gebruiken en opvattingen over gender.’