Over kunst met textiel, Museum Arnhem, beeldvorming en de emancipatie van mannen

In de miniserie Bauhaus – Die Neue Zeit worden vrouwelijke studenten, ondanks het vooruitgangsstreven, onder politieke druk ‘gestimuleerd’ om zich te richten op textiele werkvormen. Die afdeling is uitstekend opgezet, betoogt directeur Walter Gropius. Het is een stap terug, oordeelt studente Dörte Helm.

Aan de serie van regisseur Lars Kraume moest ik denken toen ik onlangs in Museum Arnhem de tentoonstelling Draadkracht – Handwerk als statement bezocht, een expositie die met oud en nieuw werk laat zien hoe handwerk verhalen over identiteit, emancipatie en duurzaamheid kan vertellen.

Als bezoeker van tentoonstellingen kom ik de laatste jaren opvallend veel kunst tegen die met textiel wordt gemaakt. Dat kan aan mij liggen; wellicht heb ik er oog voor ontwikkeld. Maar het kan ook zijn dat het materiaal is herontdekt, vooral door makers die als tegenwicht voor de versnelling kiezen voor de vertraging van het handwerk.

Draadkracht – Handwerk als statement geeft een prachtig beeld van wat vroeger en nu met naald en draad aan kunst wordt gemaakt. Dat dit in Arnhem te zien is, is mede te danken aan de tijd dat Liesbeth Brandt Corstius (1940 – 2022) het museum aan de Rijn leidde. Zij had altijd oog voor kunst gemaakt door vrouwen. Naast textiel, sculpturen en schilderkunst ging het daarbij ook om sieraden.

Afgaand op de namen van de kunstenaars van wie nu werk in Arnhem te zien is, blijft werken met textiel grotendeels een vrouwenzaak. Het kan zijn dat ik iemand over het hoofd heb gezien; tijdens mijn bezoek kwam ik slechts twee mannen tegen. Een vader die zijn dochtertje aan het werk zette en een man die voortdurend op zijn telefoon keek.

Zelf keek ik geamuseerd naar de werken van een kunstenaar met de naam Theodorus Johannes. Volgens het begeleidende tekstbordje borduurt de kunstenaar scènes van alledaagse momenten op oud Nederlands linnen: dingen die mensen op straat tegen hen zeggen, soms vriendelijk, soms afwijzend. “De werken tonen hoe kleding en uiterlijk een krachtige vorm van zelfexpressie zijn, en hoe handwerk dat nog verder kan versterken.”