We mogen weer, sprak de man op het plein voor de kerk, en hij overhandigde een boekje en een ballpoint. Even verderop werden rozen uitgedeeld.

Dankzij de inspanningen van Johan Rudolph Thorbecke, die een einde maakten aan verschillen tussen plaatsen met en zonder stadsrechten, mogen we sinds 1851 naar de stembus om te bepalen wie er in – en uit – de gemeenteraad moeten. Soms gaat dat goed, soms minder. Het is maar wie je als baas in eigen buurt wilt.

Tegenover het theater – donderdag een cabaretier die tegen vluchtig vermaak ageert – was de ijssalon afgehuurd door de winnaars van de landelijke verkiezingen. Voorbijgangers werden gelokt met de combinatie ‘Het kan wél’ en gratis koffie. Op gemeentepils kun je niet zuinig genoeg zijn.

Bij de ingang van het winkelcentrum deelde een mevrouw in een te ruim gelegenheidsjack papieren tasjes uit. Een jongen van een jaar of twintig weigerde, maar wilde wel raden wat er in het tasje zat. „Een sticker, een pen en een flyer,” somde hij routineus op. De vrouw keek alsof ook zij vond dat het partijgeld anders besteed had moeten worden.

Uit onderzoek door Dagblad van het Noorden blijkt dat bijna de helft van de gemeenteraadsleden in Drenthe en Groningen de afgelopen vier jaar te maken heeft gehad met bedreigingen en andere vormen van agressie. De meeste ellende komt tot hen via sociale media, plekken waar het niet bruist in het hoofd, maar borrelt in de onderbuik. De wereld zou ervan opknappen als we om te beginnen X en Facebook niet langer gebruiken of serieus nemen.

Het is makkelijk schamperen over gemeenteraadsleden, ook als ze aspirant zijn. Ja, er zitten rare rancuneuze types tussen. Sommigen komen na beëdiging niet meer opdagen of splitsen zich af tot ze volslagen machteloos zijn geworden. Maar de meesten wagen het erop, omdat ze een verschil willen maken. Iemand moet het doen.

Tasjes van papier mogen bij het oud papier, net als boekjes en flyers. Koffiebekertjes mogen bij het plastic. Uitgebloeide rozen kunnen in de gft‑container. Ballpoints en stickers bij het restafval. Het gemeentebestuur ziet erop toe dat alles keurig aan straat wordt opgehaald. Stemmen kan met een potlood.