Opnieuw bezocht ik het Drents Museum. Opnieuw bekeek ik de tentoonstelling Microkosmos. De wereld in een Wunderkammer, waarmee Harry Tupan als algemeen directeur afscheid heeft genomen.
Daarna liep ik door naar de twee zalen met de tentoonstelling Hot Spot Leipzig. Hoogtepunten uit de collectie, ook al een erfenis van Tupan – hij kocht de afgelopen jaren vele werken van kunstenaars die verbonden zijn aan de kunstenaarsstad in Oost-Duitsland.
Tot slot bezocht ik de drie kabinetten waar op dit moment De stilte doorbroken te zien is, een kleine presentatie met werk van drie kunstenaars die seksueel geweld tot thema hebben gemaakt: Bert Hemsteede, Henriëtte van Gasteren en Dianne Bakker.
Na de verwondering van Microkosmos en de vervreemding van Hot Spot Leipzig was De stilte doorbroken even slikken. Om het onderwerp niet al te dichtbij te laten komen, vroeg ik mij af hoe ik naar de werken zou hebben gekeken als ik niet vooraf had geweten dat het hier over seksueel misbruik ging.
De stilte doorbroken dwingt bewondering en respect af. Daarbij heeft het iets troostends om te zien dat kunst mensen – slachtoffers – in staat stelt de ellende zo te verbeelden dat het zowel onthullend als alarmerend wordt.
Naarmate de jaren vorderen, begint het steeds meer tegen te staan om in rangordes te praten. Waar heb je de sterkste… Wat is het ergste dat je… Wat heeft de meeste indruk… Als je één ding zou mogen kiezen, wat zou je dan…
Om iets van De stilte doorbroken naar voren te schuiven, plaats ik hierboven twee foto’s van twee werken van Henriëtte van Gasteren. Zij stelt zich in haar zaaltekst voor als ‘het meisje in het korte rokje dat nergens om vroeg’. In haar zelfportretten roept ze niet mis te verstane vragen op. Wie bepaalt wat? Wie is hier de baas? Wat geeft anderen het recht om…?
De stilte doorbroken is te zien tot en met 29 maart 2026.
