Het online-winkelbedrijf liet mij via de automatische piloot gisteren weten dat het heeft beloofd mijn pakket uiterlijk vandaag te bezorgen en wenste mij veel plezier met mijn bestelling: een dvd met de film Pantserkruiser Potemkin van Sergej Eisenstein uit 1925. Dank daarvoor.
Het ‘pakket’ was hier reeds een week eerder afgeleverd. Soms is de post sneller dan het internet.
Ik had Pantserkruiser Potemkin aangeschaft in reactie op het plezier dat onlangs ik beleefde bij het zien van de gerestaureerde, lange versie van de film Metropolis van Fritz Lang uit 1927, ook een klassieker uit de tijd van de stomme film.
Als ik ze moet vergelijken is Metropolis vele malen beter dan Pantserkruiser Potemkin. Dat kan met voortschrijdende tijd te maken hebben. Lang maakte zijn film twee jaar na Eisenstein. Het kan ook met de productiewijze te maken hebben. Eisenstein filmde in de open lucht, op een echte kruiser en aan de wal. Lang nam alles op in een studio en besteedde veel aandacht aan zijn decors.
Ik vermoed echter dat het vooral met visie te maken heeft. Bij Eisenstein is die gericht op een samenleving waarin alle mensen broeders en gelijk zijn, waarin matrozen en volk niet langer vlees met maden en kogels lijf opgedrongen krijgen.
In de film van Lang draait het eveneens om de verzoening van klassen en verlossing, maar worden de erbarmelijke omstandigheden uitbundiger, theatraler en religieuzer in beeld gebracht: een onmenselijke bovenwereld die kan bestaan dankzij uitbuiting van de menselijke onderwereld.
Metropolis kocht ik voor vijftig cent in een boekenstalletje langs de weg bij Echten. Pantserkruiser Potemkin werd mij na betaling van 9,34 in plastic toegestuurd.
