In het literaire werk van Willem Wilmink (1936 – 2003) wordt de hiërarchie voortdurend pootje gelicht. Liedjes en gedichten, proza voor kinderen en volwassenen, hoge en lage cultuur – het loopt allemaal door elkaar heen. Op die manier wist hij, tijdens zijn leven, een breed publiek te bereiken. Een schrijver voor alle leeftijden en klassen, kom daar nog maar eens om.
Uit zijn grote productie vervolgens een schifting voor de toekomst te maken, is een ander verhaal. Uitgever Bert Bakker begon voortvarend met de Verzamelde Liedjes en Gedichten in 2004. Daarna nam uitgeverij Nijgh & Van Ditmar het stokje over met in 2008 de autobiografie Hier is prins zonneschijn, in 2009 de bundel Verzamelde Verhalen en nu dan de dikke turf Sprookjes en Vertellingen.
Volgens de samenstellers Vic van de Reijt en Wobke Wilmink-Klein bevat laatstgenoemde uitgave ‘teksten waarmee Wilmink zich ogenschijnlijk tot een jeugdig publiek richtte'. Wat zou dat betekenen? Geschreven voor de kleintjes, maar bedoeld voor de groten? Verwarrend is in ieder geval dat ze eerder in de Verzamelde Verhalen bewust twee jeugdboeken (Ver van de stad en Het verkeerde pannetje) hebben opgenomen.
Sprookjes en Vertellingen bevat niet het allerbeste werk van Wilmink. Typerend is Moord in het moeras uit 1979 waarin hij te veel door de knieën gaat. Het verhaal is voor lezers van deze krant interessant omdat het in Coevorden speelt ten tijde van de Slag bij Ane uit 1227. Maar het is nauwelijks voor te stellen dat schoolkinderen anno 2010 bij de les blijven als de meester hen zo'n geschiedenis vertelt.
Curieus is ook het besluit om De wonderbaarlijke reis van Jacob Maneschijn en Sientje Zeester uit 1978 mee te nemen, destijds met tekenaar Willem Vleeschouwer in de geest van Tom Poes gemaakt als krantenstrip. Want hier ontbreken de illustraties, wat neerkomt op een symfonieorkest zonder strijkers. Wel geslaagd is de keuze voor de meer tijdloze schetsen die Wilmink leverde aan de 11-delige leesserie Om de hoek voor scholieren.
Grote verrassing is Rutgers Reis, dat zich afspeelt in de middeleeuwen en waarin Wilmink alles uit de kast haalt om zijn verbluffende kennis van die cultuur ín, maar ook tussen de regels te stoppen. In dit losjes geschreven verhaal komt veel samen. Of valt veel weg, dat kan ook: de hiërarchie tussen beginners en gevorderden, religie en het alledaagse, schoolmeester en schrijver, verleden en actualiteit.
Boek: Sprookjes en Vertellingen. Auteur: Willem Wilmink. Samenstelling: Vic van de Reijt en Wobke Wilmink-Klein. Uitgever: Nijgh & Van Ditmar. Prijs: €24,90 (494 blz.).
