Woest & Ledig

Fietsend vanuit Dalen richting Dalerpeel met als tussenbestemming Ane zag ik op de Berkmeerweg langs het kanaal van Coevorden naar Zwinderen een bermmonument. Bloemen, een perkje, een kandelaar en twee geborduurde egeltjes. Het monument was opgericht voor ‘Rinske’. Met bedrukt gemoed fietste ik verder.

Nog geen honderd meter verderop trof ik onder een boom een uil aan. Half op de weg, half in de berm. Jong, oud. Gewond, uitgeput of gewoon lui – ik kon het niet goed vaststellen. Ik ben niet thuis in de dierenwereld. Hij of zij zag er indrukwekkend uit, ook omdat ik niet eerder een uil van zo dichtbij had gezien, zelfs niet in de dierenentuin.

Toen ik naderbij kwam, probeerde de vogel te klapwieken, maar van de grond kwam hij niet. Wat te doen? Zonder ingrijpen zou de uil onder een voorbijrazende auto kunnen komen. Ik besloot de dierenambulance te bellen. Na een korte wachttijd, gevuld met een bandje met vogelgeluiden, kreeg ik een mevrouw aan de telefoon. Ze opereerde vanuit Almere.

“Heeft u een doos bij u?”, wilde de mevrouw weten. Ik antwoordde dat ik op de fiets was en dit keer geen doos bij me had. “Het is hier nogal afgelegen en verlaten”, voegde ik toe. Daarop besloot ze contact te leggen met een dierenambulance in de buurt. Met een beetje geluk was dat zo geregeld. Met een beetje pech niet.

Terwijl ik haar instructies opvolgde – vogel beschrijven, mogelijk letsel constateren, foto’s maken, locatie vaststellen – probeerde de uil zich te verplaatsen. Eerst verder het asfalt op, daarna terug de berm in. Ondertussen slaagde de mevrouw in Almere erin contact te leggen met een dierenambulance in de buurt. Die zou vlot ter plaatse kunnen zijn. De uil had zich inmiddels naar de rand van een lager gelegen sloot verplaatst. Wel zo veilig.

“Moet ik wachten?”, vroeg ik de mevrouw. Dat hoefde niet. “U kunt toch niets doen. Dank voor het melden”, antwoordde ze. “Jullie bedankt”, zei ik opgelucht. We leven in een geweldig land. Daarop vervolgde ik mijn weg. Ik had een vrije dag, ik was aan het fietsen.

Vlak voor bij de Veenschapsweg passeerde ik een paneel van Lost Wings, een organisatie die zich ten doel heeft gesteld de vliegtuigcrashes van de Tweede Wereldoorlog in kaart te brengen.

Ik was al in Ane toen ik op mijn telefoon zag dat een onbekende beller een voicemailbericht had achtergelaten: “Met René van de dierenambulance. Ik ben twee keer de Burgemeester Ten Holteweg afgereden, maar heb geen uil gezien. Dat bermmonument waarover u sprak, heb ik ook niet aangetroffen. Misschien kunt u mij terugbellen.” Er was sinds mijn melding bijna een uur voorbij gegaan.

René nam zijn telefoon meteen op. Dat hij aan de Berkmeerweg moest zijn, en dus niet aan de Burgemeester Ten Holteweg, had hij niet van de mevrouw in Almere begrepen. Nu was hij niet meer in de buurt, maar op weg naar een andere melding, helaas. “Ja, helaas”, beaamde ik. “We hebben ons best gedaan”, concudeerde René.

Later op de dag, veilig thuis, probeerde ik te achterhalen welk vliegtuig bij Dalerpeel was gecrasht. Het bleek de Fw 190A-7 Wnr. 340003 met herkenningsteken ‘Weiße 11’, behorend tot 1. Staffel, Jagdgeschwader 1, gevlogen door de uit Görlitz afkomstige Feldwebel Werner Dotzauer.

Het toestel was op 6 maart 1944 boven Drenthe geraakt door een Amerikaanse escortejager en daarna neergestort. Dotzauer was toen 23 jaar.

Ook zocht ik naar wat er op 31 januari 2022 met Rinske was gebeurd. Onder meer RTV Drenthe meldde die ochtend een eenzijdig ongeval: ‘Het slachtoffer reed over de Berkmeerweg en kwam rond kwart voor acht door nog onbekende oorzaak in een sloot naast de weg tot stilstand. Hierna vloog het voertuig direct in brand. Hulp mocht niet meer baten. De bestuurder overleed op de plaats van het ongeval.’ Rinske, uit Coevorden, was 22 jaar.

Van de uil ontbreekt vooralsnog elk spoor.

Omdat ik een link zocht voor dit bericht, voerde ik op de website van De Telegraaf de zoekterm ‘Johan Derksen’ in. Dat doe ik anders nooit.

Vervolgens stuitte ik op een reeks verwijzingen naar video’s en ander ‘nieuws’ waarin Derksen volgens de krant voortdurend uithaalt. Naar Clarence Seedorf, naar Sigrid Kaag, naar de mensen van Mojo. En dat alleen al de afgelopen weken.

Als je het op een rijtje zet, ontstaat de indruk dat de clicksgenerator uit Grolloo niet veel anders kan dan uithalen. Die indruk is onjuist, want volgens De Telegraaf kan hij ook sneren, zoals naar Rob Geus. En soms wordt er naar Derksen uitgehaald, door Evert Santegoeds, die voor De Telegraaf werkt.

Dat krijg je ervan.

Morgen, 28 augustus, is het twintig jaar geleden dat ik een eerste bericht plaatste op Woest & Ledig. De kop luidde ‘Langs het Oranjekanaal is het altijd zomer’ en was geschreven bij een stukje over een tentoonstelling in het Bruggebouw in Emmen met werk van leden het Drents Schildersgenootschap.

Daarna volgden meer dan 5000 andere berichten over ‘kunst & cultuur in Drenthe en daarbuiten. Omgerekend zijn dat zo’n 250 per jaar, bijna vijf per week – dit naast wat ik voor Dagblad van het Noorden schrijf. Als ik eraan denk wat ik anders met die tijd had kunnen doen, bekruipt mij een verlangen naar meerdere levens.

(In het tweede leven zou ik de mensen gaan lastigvallen die ik de afgelopen jaren schromelijk heb verwaarloosd. In het derde zou proberen mij nuttiger te maken. In het vierde zou ik uit verveling Bram Stoker’s Dracula herschrijven.)

Terugblikkend ben ik niet ontevreden met wat ik hier tot nu heb gepubliceerd. Het is kwalitatief en stilistisch misschien niet allemaal even hoogstaand of journalistiek verantwoord. We hebben allemaal wel eens een minne dag. Maar alles bij elkaar geeft het een beeld wat zich op het gebied van kunst en cultuur in mijn omgeving heeft afgespeeld.

Omdat ik die omgeving door mijn ogen bekijk, vanuit persoonlijke interesse, kan het archivarissen opvallen dat er meer over literatuur en beeldende kunst is geschreven dan over dans, film en klassieke muziek. Ter relativering wil ik opmerken dat ik zelf denk dat Woest & Ledig daarnaast ook een ontwikkeling laat zien, gestuurd door aanbod en betrokkenheid.

Als ik anderen, desgevraagd, over deze bezigheid vertel, krijg ik soms de vraag hoeveel lezers ik daarmee bereik. Er is een tijd geweest dat ik daar antwoord op kon geven – ‘gemiddeld zo’n 250 per dag, maar het ligt aan het onderwerp waarover ik schrijf’. Die tijd is van voor de doorbraak van sociale media, toen algoritmes de dienst begonnen uit te maken en de grote versnippering een aanvang nam.

Woest & Ledig is niet bedoeld om geld mee te verdienen, leescijfers interesseren mij weinig tot niets. De stukken hier zijn geschreven en gepubliceerd omdat ik het de moeite waard vind. Afgaand op de reacties die ik achteraf ontvang, sta ik daar niet alleen in. Op sommige dagen is het zo dat ik mij een micro-influencer waan. Meestal komt het erop neer dat ik verspreider ben van informatie. Net als vrijwel ieder mens.

Voor wie niet van online lezen houdt, is bij uitgeverij kleine Uil in Groningen een boek verschenen met ‘beschouwingen, verhalen en stukjes’ waarvan een belangrijk deel niet op deze plek is gepubliceerd. Wie zo’n boek wil aanschaffen, kan dat doen via deze link.

Voort maar weer.